Sau khi thất bại ở ngay cửa ngõ Moscow, năm 1942, Hitler đã mở một chiến dịch quyết định trên mặt trận Xô - Đức. Mục tiêu của Hitler trong chiến dịch này là tiêu diệt lực lượng lớn của Hồng quân Liên Xô ở phía Tây sông Đông, đánh chiếm và sử dụng các nhà máy quốc phòng, chiếm bằng được thành phố Stalingrad đang bị bao vây...

Ngay từ đầu, bộ Tổng Tư lệnh tối cao Hồng quân Liên Xô đã nắm được ý đồ của bọn phát xít và chủ động "giương bẫy". Ngày 23-01-1942, lệnh phản công của Hồng quân Liên Xô bắt đầu. Nguyên soái Jukov làm Tư lệnh của chiến dịch này. Chỉ hơn 1 tháng phản công, ngày 2-2-1943 Hồng quân đã phá tan kế hoạch chiến lược của bọn phát xít Hitler, tiêu diệt 30 sư đoàn tinh nhuệ, bắt làm tù binh 90 nghìn tên lính và 2.500 sĩ quan của chúng. Trong đó có nguyên vẹn cả bộ tham mưu mặt trận gồm 1 thống chế và 24 viên tướng Đức.

Chiến thắng Stalingrad làm nức lòng toàn thể quân dân Xô Viết tiến lên đánh thắng phát xít Đức trên khắp mặt trận, giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.