PDA

View Full Version : Bức tranh "Đảo luyện đồ" của Trương Huyên


Poetry
18-04-2013, 18:31
183764

Ngày 13-04-2013, Bưu chính Trung Quốc phát hành bộ tem chuyên đề gồm 3 mẫu và 1 bloc giới thiệu bức tranh "Đảo luyện đồ" (Giã lụa trắng) của danh họa Trương Huyên thời Đường. Tranh miêu tả cảnh những người phụ nữ đang giã tơ tằm, làm quần áo mùa đông cho bính lính phòng thủ ở biên thùy.

Đến thời Tống, vua Tống Huy Tông đã sao chép lại bức tranh này. Bản sao "Đảo luyện đồ" của Tống Huy Tông cũng là bản sao duy nhất của bức tranh này còn tồn tại đến nay và hiện được lưu giữ tại Viện Bảo tàng Nghệ thuật ở thành phố Boston, bang Massachusetts, Hoa Kỳ.

183756

183757

183758

183759

VAPUTIN
24-04-2013, 11:21
Va tui không hiểu lắm về tơ lụa nhưng xưa nay chưa nghe nói tơ tằm phải giã, cứ tưởng là tơ nó bản chất mềm rồi, sau đó cứ dệt thành lụa thôi. Bạn nào rành vụ này giải thích cái nhỉ, Va tui cảm ơn trước.

Vả lại tơ tằm xưa nay đắt, nhà giàu mới có tiền mua làm gì lính được mặc áo lụa? Hay là cái đó không phải tơ tằm mà là chỉ gai hay chỉ đai?

Poetry
24-04-2013, 14:52
Chữ 镇 (luyện) trong tiếng TQ có 1 nghĩa là lụa trắng. Không rõ tại sao họ phải giã/đập lụa trắng.

lantham_0072005
24-04-2013, 14:58
Hay là những nàng này đang giã bột làm giấy !!!!!!!!! :)) :)) :)) :))

Tien
24-04-2013, 21:38
Tiến nghĩ sau khi tằm nhả tơ thành kén người ta phải ngâm nước nóng và giã (đập) cho bung chất keo để cho sợi tơ đẹp, mềm và dễ kéo thành sợi!

Tằm đang kéo tơ
184160

Thành con ngài chui ra
184161

VAPUTIN
24-04-2013, 22:31
Xem quy trình ươm tơ không thấy có chổ nào phải giã bằng chày như thế. Dệt xong lụa rồi mà giã như thế thì chỉ có nước làm giẻ lau. Va tui nghĩ rằng họ dùng chày để nén bông thành tấm giống như ngày xưa người ta gia công ruột chăn bông. Tấm bông ép sau đó được may chần thành áo ấm chăng?

Poetry
24-04-2013, 22:38
Nhìn bức tranh ta thấy có 3 nhóm phụ nữ làm 3 công đoạn khác nhau:

- Giã lụa/bông

http://www.vietstamp.net/forum/attachment.php?attachmentid=183756&d=1366281031

- May đồ

http://www.vietstamp.net/forum/attachment.php?attachmentid=183757&d=1366281031

- Ủi lụa

http://www.vietstamp.net/forum/attachment.php?attachmentid=183758&d=1366281031

Theo tên tranh thì chỉ đề cập đến 1 công đoạn là giã lụa/bông.

MeTemViet
25-04-2013, 00:14
Bức tranh Đảo Luyện Đồ Quyển (搗練圖卷) này là do vua Huy Tông (hay người theo phái của ông ta) vẽ lại từ bức tranh của Trương Huyên (nay đã bị mất).

Đảo (搗) có nghĩa là "nện, giã, đập"
Luyện: tơ, lụa
Đồ: tranh vẽ
Quyển: Vì tranh này dài, có thể cuộn lại và xem từng phần thành 3 tranh nhỏ hơn, nên gọi là quyển.

Như vậy thì bức tranh này có nghĩa là "giã tơ/lụa" như anh Poetry nói là đúng rồi.

Theo như MTV tìm hiểu, thì bức tranh này không nói là dệt lụa cho lính. Thật sự thì ngày xưa tơ tằm chỉ có hàng vua chúa hay quan lại mới có thể mặc. Theo các sách tiếng Anh cũng chỉ nói là "đây là công đoạn làm lụa của các phụ nữ trong cung."

Còn tại sao phải giã thì MTV đoán là đây là cách làm tơ ngày xưa?

Tham khảo thêm:

http://www.chinaonlinemuseum.com/painting-zhang-xuan-preparing-silk.php
http://www.thefreelibrary.com/LADIES+PREPARING+NEWLY+WOVEN+SILK.-a071558080

MeTemViet
25-04-2013, 04:00
Theo MTV tìm hiểu thêm thì rất có thể đây là cảnh giặt rồi ủi vải, lụa, may áo là công việc của phụ nữ thời xưa. Từ "đảo luyện" - nhất là chữ "đảo" theo thơ cổ có nghĩa là "giặt áo, quần" (ngày xưa chắc vì không có xà bông nên người ta phải dùng chày đập vào áo quần) như các bài thơ sau:

1. Bài "Mộ Quy" của Đỗ Phủ

Khách tử nhập môn nguyệt hạo hạo,
Thuỳ gia đảo luyện phong thê thê.

Dịch (không rõ người dịch)

Nhà ai đập lụa gió hiu hắt?
Khách du vào cửa trăng mơ màng!

2. Bài từ "Đảo luyện tử - Dạ đảo y" của Hạ Chú thời Bắc Tống

Thu cẩm tự,
Hạ uyên ky,
Tịnh phất sàng châm dạ đảo y.
Mã thượng thiếu niên kim kiện phủ ?
Quá qua thời kiến nhạn nam quy.

Dịch (Nguyễn Thị Bích Hải)

Thu chữ gấm
Xuống khung này
Quét sạch hòn châm đập áo ngay
Người ở biên cương nay có khoẻ
Qua mùa dưa chỉ thấy hồng bay.

3. Bài thơ "Đảo Y Thiên" của Lý Bạch

Dạ đảo nhung y hướng minh nguyệt
Minh nguyệt cao cao khắc lậu trường

Dịch (Khương Hữu Dụng)

Chiếc áo đêm trường đập bóng trăng
Trăng sáng cao vời, giọt điểm canh

4. Bài "Tây Hồ hoán ty" (giặt tơ ở Hồ Tây) của Đoàn Nguyễn Tuấn thời Tây Sơn (Việt Nam)

Dâm Đàm thuỷ sắc chính liên y,
Kiều thượng quan hoàn cán trạc thì.
Thái triệt long oa phô luyện chử,
Cẩm hồi Thước phố dục hà ky.
Tàm tang sinh lý thân thường khiết,
Tích lịch kỳ phương thủ bất quy.
Hà xứ sương chân hàn đảo nguyệt,
Sầu nhân thanh đáp hoán hồ ty.

Dịch (không rõ tác giả)

Hồ Tây sắc nước gợn lăn tăn,
Cầu tựa xem phường chuội sợi săn.
Màu thấu hang Rồng phô bến lụa,
Gấm vây bãi Thước giặt doành Ngân.
Tằm tang lẽ sống, thân thường sạch.
Sấm sét phương hay, tay chẳng sần.
Đâu chốn chày sương đang nện nguyệt
Chuội tơ đáp lại tiếng bâng khuâng.

Poetry
25-04-2013, 10:03
Cảm ơn anh MTV đã sưu tầm được những bài thơ cổ để chúng ta cùng hiểu nghĩa cổ của từ "đảo". =D>
Như vậy tên bức tranh này nên dịch là "Giặt lụa trắng" hoặc "Giặt đồ" nhưng có lẽ nên dịch là "Giặt lụa trắng" vì thấy trong tranh nguyên tấm lụa trắng đang được căng ra để ủi.