Diễn đàn/Forum VIET STAMP (VSF)

Diễn đàn/Forum VIET STAMP (VSF) (http://www.vietstamp.net/forum/index.php)
-   Truyền thông về BVĐVHD qua Tem & vật phẩm sưu tập khác (http://www.vietstamp.net/forum/forumdisplay.php?f=391)
-   -   Tháng 1: Bảo tồn loài voi -( bài viết theo chủ đề hàng tháng của nhóm WAP) (http://www.vietstamp.net/forum/showthread.php?t=9580)

Dat_stamp 02-01-2012 07:22

Tháng 1: Bảo tồn loài voi -( bài viết theo chủ đề hàng tháng của nhóm WAP)
 
Bảo vệ loài voi
76 không hẳn là một con số nhỏ. Nhưng ta sẽ không khỏi giật mình khi biết chính xác đó là số lượng voi còn lại ở Việt Nam. Đàn voi đang kêu cứu! Trên diện tích hình chữ S, voi đang bị mất dần mái nhà - rừng xanh do những vụ phá rừng, những hoạt động săn bắn…
Số lượng voi hoang dã đang giảm vùn vụt không thể kìm hãm được. Thậm chí trong tương lai không xa, con số 76 kia có nguy cơ sẽ lùi dần về điểm ban đầu của dãy số tự nhiên.

Những con số lùi
Voi đã gắn liền với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hàng nghìn năm. Nhưng chỉ đến sau ngày thống nhất đất nước mới được thống kê đầy đủ về số lượng voi. Trong giai đoạn từ 1975 đến 1980, ước tính số voi hoang dã khoảng 1.500 – 2.000 con, phân bố hầu khắp cả nước và góp phần tạo nên tính đa dạng sinh học của thiên nhiên Việt Nam.
Nhưng kể từ năm 1980 trở đi, đàn voi giảm đi nhanh chóng. Hàng ngàn hécta rừng bị phá khiến môi trường sống của voi bị huỷ diệt hoặc bị thu hẹp. Tập tính sinh học của voi bị rối loạn ảnh hưởng lớn đến sinh sản phát triển cá thể và quần thể voi. Nạn săn bắt voi để lấy ngà, da, vòi, răng, xương... là những cuộc xung đột voi - người. Các hoạt động buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã (trong đó có voi) sang các nước khác qua đường biên giới đang tăng lên bởi những nơi có voi thường ở gần đường biên giới với nước bạn Lào, Cămpuchia. Tất cả những điều đó dẫn tới hệ quả tất yếu là đàn voi không những không sinh sản, không tăng thêm mà giảm đi vùn vụt. Con số 1.500 năm 1980 giảm xuống theo kim chỉ vận tốc của một chiếc xe đang hãm phanh: 400 con năm 1992 – 250 con năm 1995 – 160 con năm 1997. Hiện nay, số lượng ước còn 76 con. Số vùng phân bố chỉ trong vòng 30 năm qua đã giảm đi hơn 50% với 14 khu vực được xác định là có voi sinh sống. Voi sống phân tán, xé lẻ thành nhiều nhóm, đàn nhỏ và thường xuyên bị đe doạ tuyệt chủng.

laklih 02-01-2012 08:20

Tìm hiểu về loài voi
 
Voi


Họ Voi (danh pháp khoa học: Elephantidae) là một họ của các động vật da dày, và là họ duy nhất còn tồn tại thuộc về bộ có vòi (hay bộ mũi dài, danh pháp khoa học: Proboscidea). Họ Voi hiện có ba loài còn tồn tại là:
voi bụi rậm châu Phi và voi rừng châu Phi (có thể được hiểu chung là voi châu Phi) và voi châu Á (ngày trước được hiểu như là voi Ấn Độ). Chúng phân bố ở châu Phi, Ấn Độ và vùng Tây Nam Á. Có một loài nữa cũng được biết đến nhưng đã bị tuyệt chủng ở thời kỳ băng hà cách đây chừng 10.000 năm.

Voi là động vật có vú lớn nhất còn sinh sống trên mặt đất ngày nay. Con voi nặng nhất được công nhận là con voi bị bắn hạ tại Angola năm 1974. Nó là một con voi đực, nặng 12.000 kg (26.400 pao). Các loài voi nhỏ nhất, với kích thước chỉ cỡ con bê hay con lợn lớn, là các loài voi tiền sử đã sinh sống trên đảo Crete cho tới khoảng năm 5000 TCN, và có thể là tới những năm khoảng 3000 TCN. Các hộp sọ còn sót lại, nằm rải rác của chúng, với lỗ vòi lớn duy nhất đặc trưng ở phía trước, có lẽ là cơ sở của niềm tin về sự tồn tại của những người khổng lồ một mắt (cyclops) trong Odyssey của Homer.
Các nghiên cứu gần đây về các di tích động vật tại miền trung Trung Quốc cho thấy người tiền sử ăn thịt voi. Voi hiện nay là động vật được bảo vệ, và việc nuôi nhốt như là động vật cảnh bị cấm trên toàn thế giới.


Đặc điểm chung
Cơ thể voi đồ sộ được đỡ trên 4 chân to sừng sững như cái cột. Đầu to có vòi và ngà. Ngà voi là do 2 răng cửa hàm trên biến thành, được dùng để trưng diễn, tự vệ và đào đất kiếm ăn. Răng hàm kiểu mào để nghiền thức ăn. Tai to, vẫy được để quạt mát hoặc giao tiếp. Máu được làm mát đi khi lưu chuyển qua tai chúng. Voi cái có một đôi vú ở ngực giữa hai chân trước.
Vòi voi rất dẻo, do mũi và môi kéo dài mà thành. Đầu vòi có 1 hoặc 2 ngón rất nhạy cảm để cầm nắm thức ăn và những đồ vật nhỏ. Ngoài tác dụng lấy thức ăn, vòi còn dùng để hút nước, phun nước khi tắm, để giao tiếp bằng xúc giác và khứu giác, để chào nhau, để khuyếch đại tiếng ré hoặc để thể hiện rõ thái độ tức giận.
Voi chủ yếu đi lại bằng đầu ngón chân, gót chân nhấc khỏi mặt đất. Xương bàn chân được bảo vệ bởi một lớp đệm gan bàn chân phẳng và dày chứa các sợi đàn hồi giúp bàn chân của chúng bè ra chống đỡ sức nặng của cơ thể và đi lại không gây ra tiếng động.


Tập tính sống
Hằng ngày, voi dành khoảng 16 tiếng đồng hồ để tìm kiếm thức ăn và chỉ ngủ khoảng từ 3 đến 5 tiếng. Voi trưởng thành ngủ đứng. Voi con đôi khi ngủ nằm. Voi tuy to lớn, nhưng điều đó không ngăn cản chúng trở thành những tay bơi giỏi. Chúng rất thích bơi và thậm chí có thể bơi ở biển. Thời gian ưa thích trong ngày của chúng là khi tắm bùn. Bùn bảo vệ voi khỏi bị ánh nắng thiêu đốt và giữ cho voi được mất mẻ, tránh được những con bọ khó chịu.
Voi dùng vòi để quặp thức ăn và đưa vào miệng. Thức ăn chủ yếu của chúng là cỏ và các loại cây khác trên mặt đất. Voi dùng vòi để kéo lá cây, thân cây và cành cây từ trên cao xuống. Khi thức ăn khan hiếm, voi dùng ngà để húc đổ cây. Khi khát, voi tập trung bên bờ sông hoặc các vũng nước, thậm chí dùng vòi để đào sâu xuống để hút nước. Voi uống nước bằng cách hút nước
vào vòi rồi phun vào trong miệng. Mỗi ngày voi tiêu thụ 160-300 lít nước. Voi cũng phun nước lên lưng để làm mát da. Bụi bẩn bám trên da voi thành từng mảng hạn chế nắng mặt trời chiếu vào da và tránh các sinh vật ký sinh.
Mỗi ngày voi con trưởng thành thải ra một lượng chất thải nặng hơn trọng lượng của một cậu bé. Phân voi chứa những hạt cây mà voi đã nuốt sẽ mọc lên thành cây mới thay thế cho những cây mà chúng đã ăn hoặc húc đổ. Hiện nay ở một số nước đang nuôi voi, nghiên cứu và đi vào thử nghiệm chế biến phân voi thành giấy (vì phân voi khá sạch, không mùi do chúng chỉ ăn thực vật và uống nước).
Thực ra, voi không bảo vệ lãnh thổ riêng của nó, thay vào đó, nó thích hòa nhập vào đàn sống bên cạnh, trong đó con voi đầu đàn là con voi cái già nhất sẽ giữ vai trò làm chủ. Nó dẫn cả đàn tìm đến những nơi có nước và thức ăn. Theo sau con voi này là những chú voi con và những con voi cái trưởng thành. Voi sống chung một đàn qua nhiều năm. Các thành viên trong đàn luôn sống cạnh nhau, chăm sóc cho nhau, thậm chí sẵn sàng cho bất kỳ chú voi con nào bú nếu cần thiết. Đôi khi đàn bị tách ra, một số con voi trẻ hơn rời đàn cùng những con voi khác. Nhưng đàn nhỏ này vẫn có mối quan hệ chặt chẽ với gia đình gốc của chúng và có thể quay lại trong một thời gian rất ngắn.
Voi đực non (khoảng 12 tuổi) sống đơn độc hoặc sống cùng các voi đực khác. Số thành viên trong đàn chúng lập ra rất hay thay đổi. Khi các gia đình voi tập hợp lại sẽ trở thành bầy voi gồm hàng trăm thành viên. Voi giao tiếp bằng xúc giác, khứu giác, hoặc dùng vòi, tai ra hiệu. Tiếng ré của voi vang rất xa, voi ré lên để gọi nhau tập hợp thành bầy.


Vòi và ngà voi
Cũng như trọng lượng của nó, 2 thứ làm cho voi khác với các loài động vật khác là vòi và ngà voi.
Vòi
Vòi voi là mũi của voi, nó không có xương sống nhưng lại có các mô cơ và có 1 hoặc 2 mô cơ giống như ngón tay ở đầu vòi. Vòi được dùng để thở, uống nước bằng cách hút nước lên rồi thổi vào miệng. Vòi có tới 4 vạn cơ bắp nên rất khéo léo, nó cũng có thể được dùng như cánh tay, đủ sức bẻ cành cây để ăn lá hoặc khéo léo bẻ những quả nhỏ như cỗ trái mâm xôi.
Vòi voi rất nhạy cảm, voi đực dùng nó dùng để ve vãn voi cái, voi cái dùng nó để vuốt ve con. (những cái vuốt ve của con voi mẹ rất quan trọng trong việc phát triển của voi con)

Ngà
Ngà voi là cặp răng trên của voi. Khi ngà bắt đầu mọc, nó có một lớp men bao ngoài như răng con người. Tuy nhiên, ngà càng lớn thì những lớp men này càng bị mỏng đi. Cấu tạo chính của ngà là xương răng. Ngà giúp voi tự vệ và ăn uống. Ngà sẽ tiếp tục phát triển trong suốt cuộc đời của voi, tức là voi càng già thì ngà càng to. Voi cái thường có ngà nhỏ hơn voi đực, ngà voi châu Á nhỏ hơn ngà voi châu Phi.

Tai voi
Tai voi có kích thước lớn, tuy nhiên nó lại ít dùng để nghe, mà lại để thích ứng nhiệt độ trong cơ thể. Trên tai voi có nhiều mạch máu, độ chênh lệch với cơ thể lên đến 7 độ C. Nó thường dùng để phe phẩy tạo mát cho nó, đồng thời trong trường hợp nguy cấp, với các loài voi sống trên sa mạc, chiếc tai rất cần trong việc điều hoà nhiệt độ.

Da voi
Da voi dù rất dày nhưng lại nhạy cảm.

Ăn uống
Kích thước của một con voi có ý nghĩa là khi nó phát triển hoàn toàn thì ngoài con người ra, nó an toàn trước tất cả các loài thú ăn thịt. Và để nuôi sống cơ thể vĩ đại của mình, nó phải cần rất nhiều thức ăn. Mỗi con voi trưởng thành ăn khoảng 150kg (300 lb) cỏ, cành nhỏ, lá cây, trái cây, ... mỗi ngày.
Những thức ăn như vậy cần được nhai kĩ càng. Voi có những răng nghiền phía sau ở cửa miệng, đây là vị trí mà các răng có lực mạnh nhất, nhưng nó cũng bị mòn đi. Khi đó răng mới sẽ được mọc lên ở phía dưới rồi đẩy răng cũ ra ngoài. Do đó, voi mọc răng trong suốt cuộc đời, tổng cộng có 6 bộ răng nghiền, nhưng khi bộ răng cuối cùng bị mòn thì khi đó voi đã sống đến 55 tuổi. Nó trở nên yếu đi vì thiếu thức ăn và sẽ chết vì đói nhiều hơn là về bệnh tật.


Sinh sản
Tập tính sinh sản của voi cũng rất đặc biệt. Voi không có mùa giao phối riêng, nhưng nếu một con cái giao phối thì chúng sẵn sàng gia nhập đàn mặc dù chúng có thể có mặt không thường xuyên cho lắm. Chu kỳ mang thai của voi là 22 tháng, dài nhất trong số các động vật sống trên mặt đất. Voi con mới sinh cân nặng khoảng 120 kg (265 pao). Vừa mới sinh voi con trông rất lem luốc nên chúng được voi mẹ lau sạch trước khi chúng đứng lên được. Chúng thướng sinh vào mùa xuân. Sau khi voi con ra đời, chúng được những voi khác ở bên để bảo vệ cho tới khi nó đủ cứng cáp để có thể đi được. Cũng như các loài thú có tuổi thọ dài khác, voi dành rất nhiều năm để chăm sóc con. Voi trưởng thành quá to lớn nên không có mấy kẻ thù, nhưng voi con có nguy cơ bị tấn công. Voi con bú sữa mẹ trong vòng năm năm và voi đực rời đàn khi đủ mười ba tuổi. Voi lớn lên rất chậm và chúng có thể sống được 60 năm hoặc thậm chí 80 năm.

Sử dụng
Voi đã thuần hóa là con vật nuôi có ích và rất thân thiện với con người. Từ hàng nghìn năm nay, những chú voi đã được thuần hóa để làm những công việc như kéo gỗ, kéo cày, kéo cây và để biểu diễn trong các lễ hội. Voi là động vật thông minh nên có thể học và ghi nhớ rất nhanh các kỹ năng đơn giản. Người dân vùng Đông Á thường dùng voi để kéo các cây gỗ lớn mà xe ủi hoặc xe kéo không làm được.

Voi ở Việt Nam
Voi (Việt Nam)
Ở Việt Nam có Bản Đôn - Đắk Lắk là một nơi có truyền thống săn bắt và thuần dưỡng voi rừng. Voi ở đây còn được sử dụng như một sản phẩm du lịch ăn khách. Ở đây còn có huyền thoại về vua voi và nhiều di tích, kỉ vật về ông còn được lưu giữ.


(Sưu tầm trên Internet)

Đinh Đức Tâm 31-01-2012 10:15

Voi Châu Á
 
8 File đính kèm
Voi châu Á (Elephas maximus) là loài voi trước đây được gọi là voi Ấn Độ. Chúng nhỏ hơn loài voi châu Phi. Cách dễ nhất để phân biệt hai loài này là tai voi châu Á nhỏ hơn. Voi châu Á có kích thước chiều cao từ 2 đến 4 mét (7-12 ft) và cân nặng 3.000-5.000 kilôgam (6.500-11.000 pound). Voi Châu Á là loài duy nhất trong chi Elephas còn tồn tại.
Voi châu Á gồm các phân loài:
• Voi Ấn Độ (E. m. indicus)
• Voi Sri Lanka (E. m. maximus)
• Voi Sumatra (E. m. sumatrensis)
• Voi Borneo (hay voi Píchmy) (E. m. borneensis)
Quần thể voi ở Việt Nam và Lào hiện tại đang được kiểm tra xem có phải là phân loài thứ năm hay không.
E. m. indicus tồn tại trong các khu vực riêng rẽ ở miền nam Ấn Độ, chân núi Himalaya, và tây bắc Ấn Độ; chúng cũng sống ở miền nam Trung Quốc, Miến Điện, Thái Lan, Căm pu chia và bán đảo Malaysia. Phần lớn voi đực của phân loài này có ngà.
E. m. maximus chỉ tìm thấy ở Sri Lanka. Chúng có hộp sọ lớn hơn khi so sánh với kích thước cơ thể, và nói chung có các khu vực da bạc màu trên trán và phía trước của vòi. Rất hiếm voi Sri Lanka có ngà, thậm chí cả ở voi đực. Con đực có thể cao tới 3,5 mét, tính từ vai.
E. m. sumatrensis chỉ tìm thấy ở Sumatra. Chúng là phân loài nhỏ thứ hai, chỉ cao từ 1,7 đến 2,6 mét tính từ vai. Đôi khi chúng được gọi là "voi bỏ túi" vì kích thước nhỏ của chúng.
E. m. borneensis tìm thấy ở miền bắc Borneo (đông Sabah và cực bắc Kalimantan). Chúng nhỏ hơn tất cả các phân loài kể trên. Chúng có tai to hơn, a đuôi dài hơn và ngà thẳng hơn các phân loài khác. Các thử nghiệm di truyền trong năm 2003 cho thấy tổ tiên của chúng đã tách ra khỏi quần thể ở đại lục khoảng 300.000 năm trước.
Voi châu Á cũng khác voi châu Phi ở chỗ lưng chúng còng hơn; chúng chỉ có một "ngón tay" ở đầu vòi có thể cầm nắm được thay vì hai "ngón" đối với loài voi châu Phi. Ở dưới chân voi châu Á có 4 móng ở chân sau thay vì 3 móng và 19 cặp xương sườn thay vì 21 cặp ở voi châu Phi. Ngoài ra, không giống như voi châu Phi, voi châu Á cái không có ngà.
Động vật này được thuần hóa rộng rãi và được sử dụng trong ngành lâm nghiệp ở Đông Nam Á trong nhiều thế kỷ qua. Voi hoang thu hút khách du lịch nhưng đối với ruộng vườn ven rừng chúng là là loài phá hoại, thường vào các thôn làng làm thiệt hại hoa màu.

Dat_stamp 31-01-2012 11:22

Tháng 1: Bảo tồn loài voi -( bài viết hàng tháng theo chủ đề)
 
Nguyên nhân voi châu Phi sắp có nguy cơ tuyệt chủng, theo các chuyên gia bảo tồn động vật, là do nạn buôn bán ngà voi ngày càng phổ biến.

Theo thống kê, mỗi năm tổng đàn voi châu Phi - hiện giờ là 600.000 con – “thất thoát” khoảng 38.000 con. Con số này dựa trên số vụ buôn bán ngà voi trái phép và nó vượt quá tỷ lệ sinh hằng năm của loài tượng. Điều đó có nghĩa nếu thế giới không có biện pháp can thiệp, voi châu Phi có thể đối mặt với thảm cảnh tuyệt chủng toàn diện trong vòng 15 năm tới.

Quỹ Phúc lợi động vật quốc tế (IFAW) kêu gọi Liên minh châu Âu và các nước tham gia Hiệp định Thương mại quốc tế về động vật có nguy cơ tuyệt chủng (CITES) thôi ủng hộ việc kinh doanh ngà voi hợp pháp. Ngoài ra, IFAW cũng kêu gọi các nước ủng hộ đề xuất của Kenya kéo dài “thời gian nghỉ ngơi” trong buôn bán voi và ngà voi từ 9 lên 20 năm tại hội nghị CITES vào tháng 3-2010.

Năm 2005, công viên quốc gia Zakouma ở CH Chad có 3.885 con voi, nhưng đến năm 2009 con số này tụt xuống chỉ còn 617. “Thực trạng săn bắt đáng báo động như thế có thể đẩy voi châu Phi ở khắp lục địa đen đến bờ vực tuyệt chủng chỉ trong vòng 15 năm nữa”, Robbie Marsland, giám đốc IFAW tại Anh cảnh báo. “Đa số chúng ta sẽ sốc nếu biết rằng 20 năm sau khi lệnh cấm mua bán ngà voi quốc tế có hiệu lực, voi ở châu Phi vẫn là mục tiêu của bọn săn bắt trộm. Có một sự thật đáng buồn là tình trạng mua bán ngà voi khắp mọi nơi chính là mối họa đối với sự sống còn của họ nhà tượng”.

Tuy nhiên, voi không phải là loài duy nhất bị buôn lậu bộ phận cơ thể. Trong vài năm trở lại đây, khoảng 55.000 bộ da bò sát ở Ấn Độ, 19.000 vây cá nhám ở Ecuador và 23 tấn thịt tê tê ở châu Á đã bị tịch thu. Doanh thu buôn bán động vật hoang dã trái phép trên thế giới ước tính lên đến hàng chục tỉ USD mỗi năm.

Đêm Đông 31-01-2012 21:39

Giới khoa học kêu gọi bảo tồn voi Việt Nam
 
Giới khoa học kêu gọi bảo tồn voi Việt Nam


Tại cuộc tọa đàm “Làm sao để bảo tồn loài voi ở Việt Nam khỏi nguy cơ tuyệt chủng” do tạp chí Xưa và nay cùng đơn vị liên quan tổ chức, các nhà nghiên cứu đã lên tiếng cảnh báo và kêu gọi tìm hướng đi để bảo tồn loài voi ngày một cạn kiệt tại Việt Nam.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cùng các cộng sự đã tiến hành khảo sát dọc các tỉnh Tây Nguyên, họ đã chứng kiến nhiều số phận thảm thương của voi nhà ở Đắk Lắk.

Kết quả khảo sát cho thấy, từ năm 1985 đến nay, số lượng voi đã giảm đến 9/10. Nếu như năm 1985 là hơn 500 con thì tính đến năm 2011, số lượng đàn voi nhà chỉ là 52 con. Nhưng những con voi này cũng đang nằm trong tình trạng sức khỏe kiệt quệ, bị giết hại bằng cách cách chặt đuôi, cưa ngà, nhổ trộm lông để đem bán.

Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, đối với Việt Nam, voi không chỉ quan trọng ở khía cạnh bảo tồn, nó còn là một phần quan trọng trong tâm thức của người Việt, nó đồng hành với người Việt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Cũng tại buổi tòa đàm, ban tổ chức cũng giới thiệu cuốn sách bưu ảnh: “Những người bạn lớn” (The Giant friend) ghi lại những hình ảnh, lý lịch, đặc điểm, số phận của 51 con voi nhà (trong tổng số 52 con hiện đang sống) tại tỉnh Đắk Lắk, thủ phủ của đàn voi nhà Việt Nam.


(ST trên internet)


Thời gian được tính theo giờ GMT +7. Bây giờ là 05:15.

©2007-2021 Diễn đàn Viet Stamp
Cơ quan chủ quản: Câu lạc bộ sưu tập tem Viet Stamp (VSC)
Giấy xác nhận cung cấp dịch vụ mạng xã hội trực tuyến số 87/GXN-TTĐT
do Cục Quản lý phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cấp ngày 31-08-2011
Chịu trách nhiệm chính: Ông Hoàng Anh Thi - Chủ nhiệm VSC
Bản quyền thuộc VSC. Địa chỉ: 2/47 Phan Thúc Duyện, Phường 4, Quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Điện thoại: (08) 38111467 – Website: vietstamp.net.vn – Email: vietstamp.net@gmail.com – Hotline: 0918 636 791
Vui lòng ghi rõ nguồn “Viet Stamp” khi phát hành lại thông tin từ diễn đàn này.
--------------------
Mã nguồn: vBulletin v3.8.3 & Copyright © 2021, Jelsoft Enterprises Ltd.
Diễn đàn Viet Stamp có giấy phép sử dụng từ Jelsoft Enterprises Ltd.